KOZANOĞLU'NA
AĞIT
1
Kozan Suyu, akmam demiş,
Dört yanımı, yıkmam demiş,
Ünü büyük, Kozanoğlum;
Adana’dan, çıkmam demiş!
2
Kozanoğlu avdan gelir,
Avını terkiden alır,
Bize, Kozanoğlu derler;
Yiğit ölür, şanı kalır!
3
Çıktık Kozan Dağına,
Düştük düşman tuzağına,
Tek dileğim, imdat gelsin!
Kozanoğlu Otağına…
4
Çıktım Kozan'ın Dağına!
İp bağladım kaynağına;
Beyimizden haber geldi;
Kalk gidelim imdadına!
5
Kara çadır eğmeyinen;
Ucu yere değmeyinen,
Ne kaçarsın? Kozanoğlu!
Beşyüz Atlı gelmeyinen…
6
Kutnu zıbının; Kardağı!
Elinde gümüş bardağı,
Zemherinin ortasında;
Od’a vermişler çardağı!
7
Çıktım Feke'nin Dağına!
Remil attım, dost bağına!
Aşiretten imdat olmaz!
Kaç, kurtul Gâvur Dağına!
8
Çıktım Feke'nin Dağına!
Karı dizleyi dizleyi,
Yaralarım göz göz oldu;
Cerrah gözleyi gözleyi!
9
Tütün gelir kese ile,
Yatamadım tasa ile;
Kozanoğlu yaralandı!
Su istiyor Kase ile!
10
Odasında terzi işler!
Küheylanı yeri dişler!
Ünü büyük Kozanoğlum;
Kürk giydirir, at bağışlar!
11
Kozan Dağı, Dağ değil mi?
Çevre yanı bağ değil mi?
Öldürmüşler, Kozanoğlum;
O da bize, ar değil mi?
12
Amanın, böyle olur mu?
Oğul, babayı, vurur mu?
Padişah'ın Askerleri;
Bu Dünya size kalır mı?
13
Karalı yağlık karası,
Adana, Kozan arası,
Öpmeğe kıyamazdım;
Ak döşü süngü yarası!
14
Kıratın ökten boşandı!
Üzengi yere döşendi!
Ne yatarsın Kozanoğlum;
Kılıcın eller kuşandı!
15
Hezerine, hüzerine;
Nur damlamış, mezarına!
Kalk gidelim, Kozanoğlum;
Bin kırat’ın üzerine!
16
Hele, Kozan'a Kozan'a,
Kozan'a, Destan yazana;
Kurban olayım olayım!
Küsüp de, Dağda gezene!
17
Kozan Dağının yılanı,
Gelir dolanı, dolanı!
Kozanoğlum can verdi!
Yerde beleni beleni!
18
Kozan’a eller, Kozan’a,
Akıl ermez, bu düzene!
Öldürdüler, Kozanoğlum;
Yasak, mezarın kazana…
19
Karadır, yaz karası,
Maltayadan cıgarası;
Sevmeye kıyamazdım!
Her yeri kurşun yarası!
20
Kara Çadırın karası;
Kapandı Dağlar arası!
Derman eyle! Avşar Kızı;
Ak döşü süngü yarası!
21
Kozan Dağı çatal matal,
Ortasında güller biter!
Öldürmüşler Kozanoğlum;
Aşiret'i ağlar yatar…
22
Kozan Dağı, karlı buzlu,
İçi dolu gelin kızlı;
Öldürdüler Beyim seni!
O kafirler, dünden sözlü!
23
Şu Feke’nin hanımları,
Talim bilmez alimleri,
Kör olasın Derviş Paşa,
Dul koydun gelinleri!
24
Kara martin, pas mı tutar?
Kozanoğlu, ölmeyinen;
Elin kızı, yas mı tutar?
Ağlar, söyler bacıları…
25
Kozanoğlu gider gelir.
Su akar, yolunu bulur.
Gel ağlama, Avşar kızı,
Zalim ettiğini bulur…
Kozankızı
Karakız Hatun
Destan(Ağıt)
Kozan Türküsü
Doğu Akdeniz
Yöresinden Derleyen
İsmail
YİĞİT
Edebiyatçı
Şair - Araştırmacı Yazar
05 Ekim
2013
AÇIKLAMALAR:
Oğuzların Avşar Boyundan olan Kozan Aşiret’i Kilikya’ya geldiklerinde yerleştikleri Sis Bölgesinde kurdukları
Kozan Beyliği; Kaza ve Sancak merkezi olarak
hüküm sürmekle birlikte; Memlüklere, Ramazanoğlu Beyliğine, Karamanoğlu
Beyliğine bağlı olduğu dönemlerde “tabi olarak” Osmanlı karşısında olmuştur. Torosları Ceritlerden koruma mücadelesinde Zülkadirli, Bozdoğanlı, Dadaloğlu Aşiretleriyle birlik oluşturan Kozan Aşireti Ceritlerin Çukurova’ya yerleşmelerinden hoşnut olmamıştır. Çukurovada Ramazanoğullarından sonra, büyük nufuzu olan Kozan Aşiret Beyi Kozanoğlu, Adana Valiliğine atanmayı kendisinin hakkı olarak görmüştür.
1. Abdulhamit’in eşkıya başkanlarından kaymakam vali tain etmesini içine sindiremiyen Kozanoğlu; Üzeyir Sancak Valiliğine Küçük Ali Oğlu Eşkıya Başının atanmasından duyduğu rahatsızlık nedeniyle, Payas’da; İskenderun-Adana Caddesini basıp isyan çıkarmıştır. Eşkıya Başı Menemencioğlu’nun Adana Valiliğine atanmasını protesto için, Adana Valiliği Önüne Halkı toplayarak isyan etmiştir. Kozanoğlu Çıkardığı isyanlarla gündem olmuştur. Osmanlının haksız düzenine küsüp dağlara çıkmıştır.
SÖZLÜK:
Ar: Namus
El: Yabancı
Martin: Silah
Kefe: Lastik Sepet
Küheylan: Erkek at
Zemheri: Kış ayları
Od’a vermek: Yakmak
Gavur Dağı: Amanoslar
Avşar: Oğuzların Bir Boyu.
Çardak: Ahşap yazlık barınak.
Aşiret: Türklerde Oymak birliği.
Terki: Öndekini takip eden binek hayvanı.
Destan: Ağıt, sosyal olaylar için söylenmiş şiir.
Remil attım dost bağına: Dost eline üzüntü bıraktım.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder